Przemoc to temat, o którym wciąż mówi się za cicho. Często kojarzona jest wyłącznie z fizycznymi obrażeniami, jednak w rzeczywistości ma wiele form – równie dotkliwych, choć mniej widocznych. Co ważne: prawo stoi po stronie osób doświadczających przemocy. Trzeba tylko wiedzieć, jak ją rozpoznać i z jakich narzędzi skorzystać.

Czym jest przemoc według prawa?

Przemoc to każde działanie lub zaniechanie, które narusza godność, wolność, integralność psychiczną lub fizyczną drugiej osoby oraz jej poczucie bezpieczeństwa. Nie musi oznaczać jednorazowego, spektakularnego zdarzenia. Bardzo często ma charakter długotrwały i narastający.

Wbrew powszechnym mitom – brak siniaków nie oznacza braku przemocy.

Jakie są rodzaje przemocy?

Prawo oraz praktyka pomocowa wyróżniają kilka podstawowych form przemocy. Każda z nich jest realna i każda wymaga reakcji.

Przemoc fizyczna

Bicie, popychanie, duszenie, szarpanie, zadawanie bólu lub groźby jego użycia. To najbardziej rozpoznawalna forma przemocy, ale nie jedyna.

Przemoc psychiczna

Wyzwiska, groźby, kontrolowanie, poniżanie, izolowanie od bliskich, wzbudzanie strachu i poczucia winy. Często niszczy poczucie własnej wartości i prowadzi do długotrwałych konsekwencji emocjonalnych.

Przemoc ekonomiczna

Odbieranie dostępu do pieniędzy, zakaz podejmowania pracy, pełna kontrola finansowa, uzależnianie drugiej osoby od sprawcy pod względem materialnym.

Przemoc seksualna

Zmuszanie do czynności seksualnych, wymuszanie bliskości, przekraczanie granic cielesnych – również w relacjach partnerskich.

Zaniedbanie

Brak zaspokajania podstawowych potrzeb fizycznych i emocjonalnych – szczególnie w przypadku osób zależnych.

Przemoc wobec dzieci

Dziecko jest ofiarą przemocy także wtedy, gdy jest jej świadkiem. Samo przebywanie w środowisku przemocy ma realny wpływ na jego rozwój i bezpieczeństwo.

„Skoro mnie nie bije, to nie jest przemoc” – dlaczego to mit?

To jedno z najczęściej powtarzanych i najbardziej szkodliwych przekonań. Przemoc nie zaczyna się od uderzenia. Zaczyna się od kontroli, strachu, odbierania głosu i prawa do decydowania o sobie. Każde naruszanie granic, godności i poczucia bezpieczeństwa jest przemocą – niezależnie od tego, czy pozostawia ślady na ciele.

Dlaczego świadomość prawna ma znaczenie?

Znajomość definicji przemocy i swoich praw to pierwszy krok do przerwania jej mechanizmu. Prawo przewiduje konkretne narzędzia ochrony i wsparcia – zarówno dla osób doświadczających przemocy, jak i ich bliskich. Im wcześniej przemoc zostanie nazwana po imieniu, tym większa szansa na skuteczną pomoc i odzyskanie kontroli nad własnym życiem.

Kiedy i gdzie szukać pomocy?

Jeśli masz wątpliwości, czy to, czego doświadczasz, jest przemocą – to już jest wystarczający powód, by poszukać wsparcia. Pomoc może mieć formę rozmowy, konsultacji prawnej, psychologicznej lub interwencji kryzysowej. Pamiętaj: nie musisz radzić sobie z tym sama. Przemoc nigdy nie jest „Twoją winą”, a sięganie po pomoc jest oznaką siły, nie słabości.

Cyklicznie organizujemy kursy samoobrony dla kobiet, a także doroczne wydarzenie „Siła jest w Tobie”, gdzie można dowiedzieć się i nauczyć więcej w tym temacie. Zachęcamy też do sprawdzenia innych wpisów powiązanych z tematyką przemocy, np. tj. dotyczący przemocy rówieśniczej czy wsparcia jakie za darmo można uzyskać w Rzeszowie.